14 listopada obchodzimy Polski Dzień Czystego Powietrza. To dobra okazja, by zastanowić się nad tym, jak codzienne decyzje – sposób ogrzewania domu, wybór środka transportu – przekładają się na jakość powietrza, którym oddychamy my i nasi sąsiedzi.
Co najbardziej zanieczyszcza powietrze?
Największym problemem pozostaje tzw. niska emisja, czyli spalanie węgla i drewna w starych, nieefektywnych kotłach, potocznie nazywanych „kopciuchami”. Do tego dochodzi spalanie odpadów w domowych piecach. Wszystko to prowadzi do emisji pyłów PM10 i PM2,5 oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu. Drugim istotnym źródłem zanieczyszczeń jest transport drogowy – spaliny samochodowe, w tym tlenki azotu i pyły, szczególnie dokuczliwe w miejscach o dużym natężeniu ruchu. Swój udział ma też przemysł i energetyka, gdzie procesy produkcyjne oraz spalanie paliw również uwalniają szkodliwe substancje.
Uchwała antysmogowa dla Małopolski – to obowiązujące prawo
Na terenie województwa małopolskiego obowiązuje uchwała antysmogowa, która precyzyjnie określa, jakie urządzenia grzewcze mogą być użytkowane i jakie paliwa wolno stosować. Szczegóły dostępne są na stronie powietrze.malopolska.pl.
Najważniejsze obowiązki mieszkańców:
- Kotły bezklasowe, czyli „kopciuchy” – ich użytkowanie jest już zabronione. Termin wymiany minął 30 kwietnia 2024 r.
- Kotły 3. i 4. klasy – można ich używać tylko do 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. ich eksploatacja będzie zabroniona. Nie warto odkładać wymiany na ostatnią chwilę.
- Kotły 5. klasy – jeśli były eksploatowane przed 1 lipca 2017 r., mogą być użytkowane do końca swojej żywotności.
- Kominki i piece – muszą spełniać wymagania ekoprojektu lub mieć sprawność cieplną co najmniej 80%. Urządzenia niespełniające tych warunków trzeba wymienić lub doposażyć w systemy ograniczające emisję pyłu.
- Paliwa – obowiązuje zakaz spalania mułów i flotów węglowych oraz drewna i biomasy o wilgotności powyżej 20%.
Spalanie odpadów w domowych piecach jest zabronione. Za nieprzestrzeganie przepisów uchwały antysmogowej grozi mandat lub grzywna.
Co każdy z nas może zrobić dla czystego powietrza?
- Wymienić stary, nieefektywny piec na nowoczesne źródło ogrzewania.
- Nie spalać śmieci i odpadów.
- Przestrzegać uchwały antysmogowej i terminów wymiany kotłów.
- Ocieplać budynki i ograniczać straty energii.
- Wybierać rower, komunikację publiczną lub spacer zamiast samochodu, kiedy tylko to możliwe.
- Sprawdzać jakość powietrza w okolicy – przed wyjściem z domu warto zajrzeć na stronę Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska lub platformę Airly.
Potrzebujesz informacji i pomocy? Zadzwoń do ekodoradcy
Mieszkańcy Gminy Brzeszcze mogą skorzystać z bezpłatnych konsultacji Ekodoradcy Gminnego. Telefon: 32/77 28 582. Ekodoradca pomoże w sprawach dotyczących wymiany starych źródeł ogrzewania, obowiązków wynikających z uchwały antysmogowej, wyboru ekologicznego i energooszczędnego ogrzewania, możliwości uzyskania dofinansowania, termomodernizacji budynków i oszczędzania energii oraz ochrony powietrza i klimatu.
Zadanie realizowane jest w ramach projektu „Eko-Brzeszcze. Funkcjonowanie punktu ekodoradztwa w Gminie Brzeszcze” – umowa dotacji nr FEMP.02.05-IZ.00-0062/24-00 XXI/111/FE/24, Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027.
Fot. brzeszcze.pl











